سفید شدن مو بخشی طبیعی از روند افزایش سن است، اما وقتی تارهای سفید مو در سنین پایین ظاهر میشوند یا تعداد آنها بهسرعت افزایش پیدا میکند، ممکن است این سؤال مطرح شود که کمبود کدام ویتامین باعث سفیدی مو میشود؟ تغذیه، ژنتیک، استرس، برخی بیماریها و کمبود بعضی مواد مغذی میتوانند در سلامت و رنگدانه مو نقش داشته باشند.
البته یک نکته مهم وجود دارد: هر سفیدی مو به معنی کمبود ویتامین نیست. ژنتیک یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده زمان شروع سفیدی مو است و هیچ ویتامین یا ماده غذایی نمیتواند بهطور قطعی روند طبیعی سفید شدن مو را متوقف کند. با این حال، در برخی افراد، اصلاح کمبودهای تغذیهای میتواند به حفظ سلامت مو کمک کند.
کمبود کدام ویتامین باعث سفیدی مو میشود؟
در میان ویتامینها، ویتامین B12 بیش از سایر موارد با سفید شدن زودرس مو مورد توجه قرار گرفته است. همچنین در برخی مطالعات، ارتباط میان سفیدی زودرس مو و کمبود فولات، ویتامین D و بعضی مواد معدنی مانند آهن و مس بررسی شده است.
اما ارتباط یکسانی میان تمام این کمبودها و سفیدی مو وجود ندارد و نباید صرفاً بر اساس مشاهده چند تار موی سفید، مصرف مکمل را شروع کرد.
۱. کمبود ویتامین B12 و سفیدی مو
ویتامین B12 برای عملکرد طبیعی سیستم عصبی و تولید سلولهای خونی اهمیت دارد و در فرایندهای مختلف سلولی نیز نقش دارد.
برخی مطالعات، کمبود ویتامین B12 را با سفید شدن زودرس مو مرتبط دانستهاند. به همین دلیل، اگر فردی در سن پایین دچار سفیدی قابل توجه مو شده باشد، بهخصوص اگر علائم دیگری از کمبود B12 داشته باشد، بررسی وضعیت این ویتامین میتواند منطقی باشد.
کمبود B12 در افرادی که رژیم غذایی محدودی دارند یا جذب این ویتامین در بدنشان دچار مشکل است، بیشتر دیده میشود. با این حال، مصرف B12 اضافی در فردی که کمبود ندارد، لزوماً باعث بازگشت رنگ مو نمیشود.
۲. کمبود ویتامین D و سفیدی مو
ویتامین D یکی از مواد مغذی مهم برای سلامت عمومی بدن و عملکرد طبیعی فولیکولهای مو است. ارتباط وضعیت ویتامین D با برخی مشکلات مو در تحقیقات مختلف بررسی شده است.
با این حال، شواهد موجود به اندازهای نیست که بتوان گفت کمبود ویتامین D بهتنهایی علت قطعی سفیدی مو است. اگر علاوه بر سفید شدن زودرس مو، علائم یا شرایطی دارید که احتمال کمبود ویتامین D را افزایش میدهد، پزشک ممکن است آزمایش خون را پیشنهاد کند.
برای آشنایی بیشتر با نقش این ماده مغذی در سلامت مو، مطالعه مطلب خواص ویتامین D برای مو نیز میتواند مفید باشد.
۳. فولات یا ویتامین B9
فولات یکی دیگر از ویتامینهای گروه B است که در ساخت DNA و تقسیم سلولی نقش دارد.
برخی تحقیقات، کاهش سطح فولات را در افراد مبتلا به سفیدی زودرس مو بررسی کردهاند. با این حال، مانند ویتامین D، نمیتوان گفت که کمبود فولات در تمام موارد باعث سفید شدن مو میشود.
منابع غذایی فولات شامل سبزیجات برگ سبز، حبوبات، برخی میوهها و مواد غذایی غنیشده هستند. اگر رژیم غذایی شما تنوع کافی ندارد، بهتر است پیش از مصرف مکمل، وضعیت تغذیه و احتمال کمبود توسط متخصص بررسی شود.
۴. نقش آهن در سفید شدن مو
آهن ویتامین نیست، اما از مواد معدنی مهم برای سلامت بدن و مو محسوب میشود. کمبود آهن بیشتر به دلیل ارتباط با مشکلاتی مانند ریزش مو شناخته شده است، اما وضعیت آهن و ارتباط آن با سفید شدن زودرس مو نیز در برخی تحقیقات مورد بررسی قرار گرفته است.
نکته مهم این است که کمبود آهن باید با آزمایش تشخیص داده شود و مصرف خودسرانه مکمل آهن توصیه نمیشود؛ زیرا دریافت بیش از نیاز آهن نیز میتواند برای بدن مشکلساز باشد.
۵. کمبود مس و سفید شدن مو
مس در فعالیت آنزیمهای مختلف بدن نقش دارد و در فرایند تولید رنگدانه نیز اهمیت دارد. از آنجا که تولید ملانین، یعنی رنگدانهای که به مو رنگ میدهد، به فعالیت مجموعهای از آنزیمها وابسته است، وضعیت مس نیز از نظر تئوری و در برخی مطالعات با تغییر رنگ مو مورد توجه قرار گرفته است.
با این حال، کمبود مس نسبتاً کمتر از کمبودهای تغذیهای شایع است و نباید صرفاً به دلیل سفیدی مو، مکمل مس مصرف کرد.
ملانین چه ارتباطی با سفیدی مو دارد؟
برای درک علت سفید شدن مو باید با ملانین آشنا شویم. رنگ طبیعی مو توسط رنگدانههایی ایجاد میشود که توسط سلولهای تخصصی در فولیکول مو تولید میشوند. با افزایش سن، فعالیت این سلولها بهتدریج کاهش پیدا میکند و تولید رنگدانه کمتر میشود.
در نتیجه، مو ابتدا خاکستری و سپس سفیدتر به نظر میرسد. بنابراین سفید شدن مو تنها یک مسئله مربوط به ویتامینها نیست و فرآیندهای سلولی، ژنتیک و افزایش سن نیز نقش مهمی دارند.
آیا استرس باعث سفیدی مو میشود؟
استرس یکی از عواملی است که در سالهای اخیر ارتباط آن با سفید شدن مو مورد توجه تحقیقات قرار گرفته است. برخی شواهد نشان میدهند استرس شدید میتواند روی سلولهای مرتبط با رنگدانه مو اثر بگذارد. با این حال، نمیتوان هر تار موی سفید را به استرس نسبت داد.
ژنتیک همچنان یکی از مهمترین عوامل در تعیین زمان شروع سفیدی مو است. اگر والدین شما در سنین پایین موهایشان سفید شده باشد، احتمال شروع زودتر سفیدی در شما نیز میتواند بیشتر باشد.
آیا با مصرف ویتامین میتوان موهای سفید را دوباره سیاه کرد؟
در بیشتر موارد، خیر. اگر سفیدی مو به دلیل روند طبیعی افزایش سن یا عوامل ژنتیکی ایجاد شده باشد، مصرف ویتامینها معمولاً نمیتواند رنگ طبیعی مو را برگرداند.
اما اگر سفید شدن زودرس مو با یک کمبود تغذیهای مشخص مرتبط باشد، درمان آن کمبود میتواند برای سلامت عمومی و مو مفید باشد و در بعضی شرایط ممکن است از پیشرفت مشکل مرتبط با کمبود جلوگیری کند.
بنابراین نباید مکملها را به عنوان «درمان قطعی سفیدی مو» در نظر گرفت.
آیا کمبود ویتامین باعث ریزش و سفیدی همزمان مو میشود؟
گاهی ممکن است یک مشکل تغذیهای همزمان با چند تغییر در مو همراه باشد. برای مثال، برخی کمبودها میتوانند بیشتر با ریزش مو، کاهش کیفیت ساقه مو یا شکنندگی ارتباط داشته باشند. بنابراین اگر علاوه بر سفیدی زودرس، ریزش قابل توجه، نازک شدن مو، خستگی یا سایر علائم غیرمعمول دارید، بهتر است به جای مصرف خودسرانه مکملها، علت اصلی بررسی شود.
برای آشنایی بیشتر با ارتباط مواد مغذی و سلامت مو، میتوانید مطلب تأثیر کمبود ویتامین بر مو را نیز مطالعه کنید.
جمعبندی؛ مهمترین ویتامین مرتبط با سفیدی مو کدام است؟
اگر بخواهیم به سؤال «کمبود کدام ویتامین باعث سفیدی مو میشود؟» پاسخ کوتاه بدهیم، ویتامین B12 یکی از مهمترین کمبودهای تغذیهای است که با سفیدی زودرس مو ارتباط داده شده است؛ اما این به معنی آن نیست که هر فرد دارای موی سفید دچار کمبود B12 است.
ویتامین D و فولات نیز در برخی تحقیقات بررسی شدهاند و مواد معدنی مانند آهن و مس هم میتوانند در سلامت فولیکول و فرایندهای مرتبط با رنگدانه نقش داشته باشند. با این حال، ژنتیک و افزایش سن همچنان از مهمترین عوامل سفیدی مو هستند.
بنابراین بهترین رویکرد، داشتن رژیم غذایی متعادل، تأمین مواد مغذی مورد نیاز بدن، مراقبت مناسب از مو و پرهیز از مصرف خودسرانه مکملهاست. اگر سفیدی مو زودرس یا غیرعادی است، تشخیص کمبود احتمالی با آزمایش و نظر پزشک بسیار دقیقتر از حدس زدن بر اساس ظاهر مو خواهد بود.
